Veel mensen kennen de benadelingshandeling uit de Ziektewet. Wie tijdens ziekte zijn arbeidsovereenkomst opzegt of instemt met beëindiging, kan zijn recht op ziekengeld verliezen.
Wat minder bekend is, is dat er ook binnen de Wet WIA een vergelijkbare regeling bestaat. En die kan grote financiële gevolgen hebben, voor zowel werknemer als werkgever.
In onze praktijk zien wij dat hier regelmatig misverstanden over bestaan, vooral tijdens de loongerelateerde WGA-uitkering.
Wat is een benadelingshandeling binnen de WIA?
Bij een loongerelateerde WGA-uitkering geldt dat een werknemer verplicht is om zijn resterende verdiencapaciteit te benutten. Werkt iemand (gedeeltelijk), dan worden die inkomsten verrekend met de WGA-uitkering.
Maar wat gebeurt er als iemand vrijwillig stopt met werken?
De Wet WIA bepaalt dat een werknemer tijdens de loongerelateerde WGA-fase zijn arbeidsovereenkomst niet zomaar mag opzeggen, laten ontbinden of beëindigen via een vaststellingsovereenkomst. Doet hij dat toch, dan kan het UWV een maatregel opleggen.
Die maatregel komt erop neer dat het deel van de uitkering dat niet zou zijn uitbetaald bij voortzetting van het werk, wordt gekort. Met andere woorden, het UWV rekent met fictieve inkomsten alsof de arbeidsovereenkomst nog bestond.
Belangrijk om te weten: deze maatregel geldt alleen tijdens de loongerelateerde fase van de WGA en alleen voor het betreffende deel van de uitkering.
Een praktijkvoorbeeld
Neem de situatie van Joke.
Joke is twee jaar arbeidsongeschikt geweest en ontvangt een loongerelateerde WGA-uitkering. Zij werkt nog gedeeltelijk in haar oorspronkelijke functie. Haar arbeidsovereenkomst is aangepast naar 50% van de oorspronkelijke uren.
Na een paar maanden besluit zij zelf ontslag te nemen. Ze vindt dat zij genoeg heeft gewerkt en kan rondkomen van alleen haar WGA-uitkering.
Op het eerste gezicht lijkt dat een persoonlijke keuze zonder grote gevolgen. Maar in werkelijkheid kan dit anders uitpakken.
Omdat Joke stopt met werken, vervallen haar inkomsten. Daardoor kan er niets meer worden verrekend met haar WGA-uitkering. De lasten voor de werkgever (in dit geval een WGA-eigenrisicodrager) stijgen.
De vraag is dan: moet de volledige WGA-uitkering worden betaald?
Het antwoord is: niet zonder meer.
Hoe werkt de maatregel in de loongerelateerde WGA-fase?
Als sprake is van een benadelingshandeling, wordt een 100%-maatregel opgelegd over het deel van de uitkering dat niet zou zijn uitbetaald als de werknemer was blijven werken.
In de praktijk betekent dit dat het UWV rekent met fictieve inkomsten. Het deel van de WGA-uitkering dat bij voortzetting van het werk zou zijn verrekend, wordt alsnog gekort.
Voor werkgevers die eigenrisicodrager zijn, kan dit dus een belangrijk verschil maken in de uiteindelijke lasten.
Let op: de maatregel wordt niet opgelegd als voortzetting van de arbeidsovereenkomst redelijkerwijs niet van de werknemer kan worden verwacht, bijvoorbeeld vanwege medische verslechtering of andere zwaarwegende omstandigheden. Dat vereist wel een goede onderbouwing.
Waarom dit in de praktijk vaak misgaat
In onze praktijk zien wij dat werknemers zich niet altijd realiseren dat het opzeggen van hun arbeidsovereenkomst tijdens de loongerelateerde WGA-fase financiële gevolgen kan hebben.
Ook werkgevers (met name WGA-eigenrisicodragers) zijn zich er niet altijd van bewust dat zij niet automatisch de volledige lasten hoeven te dragen wanneer een werknemer vrijwillig stopt met werken.
Het draait uiteindelijk om deze vragen:
- Was voortzetting van het dienstverband redelijkerwijs mogelijk?
- Is er sprake van een benadelingshandeling?
- Hoe hoog zouden de fictieve inkomsten zijn geweest?
- Over welk deel van de uitkering moet een maatregel worden toegepast?
Dat vraagt om een inhoudelijke beoordeling van zowel het arbeidsrechtelijke als het sociaalzekerheidsrechtelijke kader.
Wat betekent dit voor u?
Bent u werknemer en overweegt u uw arbeidsovereenkomst op te zeggen tijdens een loongerelateerde WGA-uitkering? Laat dan eerst toetsen wat de gevolgen zijn voor uw uitkering.
Bent u werkgever of WGA-eigenrisicodrager en stijgen uw lasten omdat een werknemer is gestopt met werken? Dan is het verstandig om te beoordelen of sprake is van een benadelingshandeling en of een maatregel had moeten worden toegepast.
Bij SV-Specialisten combineren wij kennis van de Wet WIA, het Maatregelenbesluit en de relevante jurisprudentie met praktijkervaring in dossiers van zowel werknemers als eigenrisicodragers. Zo krijgt u geen algemeen antwoord, maar een beoordeling die past bij uw concrete situatie.
Wilt u laten toetsen of in uw dossier sprake is van een benadelingshandeling binnen de WIA?
Neem gerust contact met ons op voor een inhoudelijke analyse.
