Werknemers met migraine of andere terugkerende aandoeningen kunnen vaak werken, maar vallen ook regelmatig uit. Juist dat wisselende patroon zorgt in WIA-dossiers voor ingewikkelde vragen.
Het UWV selecteert bij een arbeidsongeschiktheidsbeoordeling functies die passen bij de vastgestelde belastbaarheid. Maar wat als iemand door frequente migraineaanvallen structureel verzuimt? Kan een werkgever dan nog redelijkerwijs verwachten dat deze werknemer die functies daadwerkelijk kan vervullen?
In onze praktijk zien wij dat dit punt regelmatig wordt onderschat. Een discussie over zogenoemd excessief ziekteverzuim kan grote gevolgen hebben voor de uitkomst van een WIA-beoordeling en daarmee voor het inkomen van de werknemer én de lasten van de werkgever.
Wanneer is sprake van excessief ziekteverzuim volgens het Schattingsbesluit?
Het uitgangspunt is dat het UWV functies mag duiden die aansluiten bij de mogelijkheden van de werknemer. Maar artikel 9 onderdeel e van het Schattingsbesluit maakt daarop een belangrijke uitzondering.
Wanneer sprake is van een zodanig hoog ziekteverzuim dat van een werkgever in redelijkheid niet kan worden verlangd dat hij iemand te werk stelt, mogen functies niet zonder meer worden gebruikt in de schatting.
Wat veel mensen niet weten, is dat dit criterium vooral speelt bij aandoeningen met een grillig en moeilijk voorspelbaar verloop, zoals migraine. De werknemer kan op papier bepaalde werkzaamheden aankunnen, maar valt in de praktijk te vaak uit om structureel inzetbaar te zijn.
Welke rol speelt de grens van 25% verzuimrisico?
De Centrale Raad van Beroep heeft in meerdere uitspraken een belangrijke ondergrens geformuleerd. Bij een verzuimpercentage van minder dan 25% is in ieder geval geen sprake van excessief ziekteverzuim. In die situatie mag het UWV ervan uitgaan dat een werkgever een werknemer nog redelijkerwijs kan inzetten.
Wordt het verzuimrisico hoger dan 25%, dan komt de beoordeling in een ander licht te staan. Dat betekent niet automatisch dat sprake is van excessief ziekteverzuim, maar het vormt wel een serieus aandachtspunt.
In onze praktijk zien wij dat het UWV in dit soort situaties soms te snel blijft uitgaan van theoretische functies, terwijl onvoldoende wordt gekeken naar de vraag of structurele tewerkstelling realistisch is.
Welke omstandigheden bepalen of een werkgever tewerkstelling kan verwachten?
Bij de beoordeling kijkt de rechtspraak niet alleen naar het percentage, maar ook naar de praktische omstandigheden.
Van belang is bijvoorbeeld hoe voorspelbaar het verzuim is. Bij migraineaanvallen is vaak juist sprake van onzekerheid: iemand kan de ene week volledig werken en de volgende week meerdere dagen uitvallen.
Ook speelt mee of de functie persoonsgebonden is. Bij een directiesecretaresse of een andere sleutelpositie is vervanging veel lastiger te organiseren. In dat soort functies kan regelmatig verzuim sneller leiden tot de conclusie dat een werkgever dit niet hoeft te accepteren.
Bij eenvoudiger functies waarbij vervanging makkelijker is, kan de uitkomst anders zijn. Dit maakt duidelijk dat excessief ziekteverzuim altijd een dossierafhankelijke beoordeling is, waarbij een goede onderbouwing doorslaggevend kan zijn.
Hoe berekent het UWV het verzuimpercentage bij migraineaanvallen?
Een veelgemaakte denkfout is dat het verzuimpercentage alleen wordt berekend op basis van werkdagen.
Op het eerste gezicht lijkt dat logisch. Als iemand vijf dagen per week werkt en één dag per week uitvalt, komt het verzuimpercentage uit op 20%. Daarmee zou geen sprake zijn van excessief ziekteverzuim.
Toch heeft de Centrale Raad van Beroep in 2022 geoordeeld dat deze benadering niet altijd klopt. In die zaak had de werknemer wekelijks migraineaanvallen die drie dagen konden aanhouden. Het UWV stelde dat er dan nog drie werkdagen overbleven en dat een functie van 24 uur passend was.
De Raad oordeelde echter dat migraineaanvallen niet voorspelbaar zijn. Ze kunnen buiten werktijd beginnen, maar ook midden in een werkdag optreden. Daardoor moet het verzuimrisico realistischer worden benaderd. In deze zaak werd uitgegaan van zeven dagen in plaats van vijf werkdagen, waardoor het verzuimpercentage uitkwam op 43%.
Dit betekende dat sprake was van excessief ziekteverzuim en dat de geduide functies niet zonder meer konden worden gebruikt.
Wat zijn de financiële gevolgen als excessief ziekteverzuim wordt onderschat?
De uitkomst van deze discussie kan financieel grote gevolgen hebben.
Wanneer het UWV functies blijft duiden terwijl iemand feitelijk niet structureel inzetbaar is, kan dat leiden tot een lagere mate van arbeidsongeschiktheid. In sommige gevallen wordt iemand daardoor ten onrechte minder dan 35% arbeidsongeschikt geacht en ontstaat geen recht op een WIA-uitkering.
Omgekeerd kan een geslaagd beroep op excessief ziekteverzuim ertoe leiden dat functies afvallen en de arbeidsongeschiktheid hoger wordt vastgesteld. Dat kan zelfs betekenen dat iemand uiteindelijk in aanmerking komt voor een IVA-uitkering, met een aanzienlijk ander inkomensperspectief.
Wanneer is bezwaar tegen een UWV beoordeling zinvol?
In onze praktijk zien wij dat bezwaar vooral kansrijk kan zijn wanneer het UWV het ziekteverzuim te theoretisch benadert. Dit speelt met name bij aandoeningen zoals migraine, waarbij frequentie en onvoorspelbaarheid onvoldoende worden meegewogen.
Ook als het UWV het verzuimpercentage onjuist berekent of te weinig aandacht besteedt aan de praktische uitvoerbaarheid van de geselecteerde functies, is een inhoudelijke herbeoordeling vaak op zijn plaats.
Bezwaar en beroep vragen daarbij om medische én arbeidskundige onderbouwing. Juist op dat snijvlak beoordelen wij dagelijks of procederen zinvol is en welke argumenten juridisch het verschil kunnen maken.
Twijfelt u of het UWV bij uw WIA-beoordeling voldoende rekening heeft gehouden met frequent ziekteverzuim door migraine of een andere aandoening?
Laat uw dossier beoordelen door een specialist sociaal zekerheidsrecht. SV-specialisten kijkt inhoudelijk naar de medische en arbeidskundige onderbouwing en bespreekt met u of bezwaar of beroep in uw situatie passend is.
Neem contact op voor een juridische analyse.
Verwerkte jurisprudentie
Onder meer: ECLI:NL:CRVB:2014:3212, ECLI:NL:CRVB:2018:38, ECLI:NL:CRVB:2019:108, ECLI:NL:CRVB:2021:1505, ECLI:NL:CRVB:2022:1764.
